Nog niet zo gek lang geleden las ik Gefluister in de Golven van Margaretha van Andel met illustraties van Marieke Nelissen. Ik schreef over een boek dat 'op een haast poëtische wijze de folklore aan je voorstelt' en 'een boek met veel rijke taal die van kinderen vraagt om een adequate woordenschat te bezitten'. Vanwege mijn uiterst prettige ervaring met dit boek, dat ook als een Topdossier op onze site wordt gemarkeerd, was ik flink warm gemaakt voor opnieuw een boek over folklore. Dit keer was het Floor Bal die de griffel vasthield, maar nog wel Marieke Nelissen die de penseel hanteerde.
Het boek genaamd Monster van de Lage Landen legt de focus op de folklore van Nederland en België. En waar Gefluister in de Golven logischerwijs de nadruk meer legde op de zeedieren, gaat het hier meer om de dieren op het land. Wie de inhoudsopgave bekijkt, weet mogelijk al wat dingen te herkennen. Een heks, aardmannetjes, de basilisk, een weerwolf en Witte Wieven komen je namelijk wellicht al bekend voor. Als Vlaming weet je waarschijnlijk weer meer van de Kludde en de Schoverik, de twee monsters waar de verhalenbundel mee aftrapt.
Wat bij het lezen meteen opvalt, is dat Floor Bal de lezer echt mee terug in de tijd neemt. Ze neemt ruim de gelegenheid om echt een sfeer en beeld te scheppen van hoe het er in die tijd aan toe ging. Zo was werk voor kinderen destijds heel anders dan de supermarkt- en folderbaantjes van tegenwoordig, zo laat het verhaal over de Schoverik zien. Ook was het betalen van de huur niet zo gemakkelijk en was elke klus er een, zo toont het verhaal over de Basilisk. De voorwaarden, waarmee ik vooral doel op de setting, zijn zo ruimschoots aanwezig om de monsters voor te stellen. Naar mijn mening komt dat voorstellen echter telkens niet helemaal uit de verf.
Meer dan regelmatig kreeg ik bij een verhaal namelijk weer het gevoel dat het monster in kwestie bijna meer een passant was, dan de echte hoofdrolspeler. Ik had meer te weten willen komen over de wezens. Waar ze vandaan kwamen, hoe ze er uit zagen tot in elk detail. Nu spelen de monsters wel een prominente rol in de verhalen, maar ben ik ze niet écht gaan leren kennen. Dat was wel mijn verwachting.
Daarom is Monsters van de Lage Landen geen échte kennismaking met de monsters. Het zijn meer losse verhalen waarin de monsters een rol spelen. Het is dan wel weer sterk in de setting waarin de verhalen zich afspelen. In dat opzicht zouden de verhalen bij bepaalde geschiedenisprojecten zeker niet misstaan. Gefluister in de Golven blijft voor nu de grotere zus.
