Onlangs zag ik een filmpje voorbijkomen waarin Adriaan van Dis vertelde dat je van lezen geen beter mens wordt en dat je er niet slimmer van wordt, maar dat je wel leert om de wereld een stukje beter te begrijpen. Een interessante uitspraak, want ik vind dat je door de wereld beter te begrijpen, een beter mens kunt worden. Soms zijn er van die boeken die een spiegel voorhouden en je doen beseffen wat voor keuzes je zelf hebt gemaakt en gaat maken in het leven. Soms neem je een kijkje door een venster en leer je beseffen hoe de wereld in elkaar steekt. Er zijn tal van boeken die je op die reis meenemen, maar Vandaag komen we niet meer thuis is misschien wel het meest actueel van allemaal.

In dit boek volgen we Mirza, die halsoverkop door zijn vader wordt gesommeerd om in te stappen na schooltijd. Mirza heeft geen idee wat er gebeurt, maar merkt wel dat er iets goed mis is. Hij zit namelijk lang in de auto... heel lang. Langer dan hij misschien wel ooit heeft gezeten. Zijn vader oogt gestrest en weigert uitleg te geven. Mirza raakt lichtelijk in paniek, maar heeft er tegelijkertijd vertrouwen in dat zijn vader de juiste keuzes maakt. Na een lange tocht herkent Mirza waar ze zijn - het land waar hij zijn opa en oma heeft ontmoet.

Mirza vindt het maar niks. Wat moet hij in dit vreemde land waar hij de taal niet spreekt en geen letter kan lezen? Het is een ware cultuurshock waar Mirza zich in bevindt. Of het nu gaat om het huis, om het afdingen op de markt of de lessen in het klaslokaal: alles is anders. Hij heeft enorme heimwee en start denkbeeldige dialogen met zijn beste vriend Lucas, die in de eerste dagen zijn steun en toeverlaat is zonder daadwerkelijk in de buurt te zijn. Tegelijkertijd is zijn vader blij om hier te zijn, maar is hij tegelijkertijd gesloten over de reden. Wat speelt er precies?

Langzaamaan weet Mirza zich beter verstaanbaar te maken en weet hij zijn draai te vinden in het land. Waar zijn focus eerst volledig ligt op de vraag 'Hoe kom ik terug in mijn eigen land?', verschuift de vraag naar hoe hij zich het beste kan inmengen in zijn nieuwe samenleving. Het is een indrukwekkende zoektocht en ontwikkeling die de flexibiliteit van kinderen kenmerkt. Een verhaal dat start in een absoluut dal en eindigt met een euforische climax.

Tegelijkertijd is het ook een weerspiegeling van de samenleving. Overal ter wereld vluchten mensen weg van hun eigen, vertrouwde omgeving. Elk land heeft te maken met vluchtelingen. Buiten alle wettelijke kaders om, zijn het de inwoners van de landen zelf die er pas écht voor kunnen zorgen dat een vluchteling zich thuis voelt. Vandaag komen we niet meer thuis zet je als lezer aan het denken. Hoe ga ik eigenlijk om met iemand die nieuw is? Het is een zeer waardevol verhaal dat zeker voor scholen met vluchtelingen een knap staaltje burgerschapsontwikkeling biedt. Het boek nodigt uit om in gesprek te gaan en te reflecteren op je eigen gedrag. Wat kan jij doen om de wereld voor anderen een stukje beter te maken?

Tegelijkertijd is het ook een verhaal dat gaat over doorzettingsvermogen. Niet bij de pakken neer gaan zitten, maar roeien met de riemen die je hebt. Zoek die stip aan de horizon en ga er vol voor, want ook dit verhaal laat zien dat dat zelden voor niets is.