Ik geloof dat er veel dingen zijn in de wereld die problematisch zijn. Tegelijkertijd gaat er ook veel goed. Wanneer we ons echter richten op wat er misgaat, denken we vaak aan zichtbare problemen waar veel over wordt gesproken: klimaatverandering, oorlogen, social media, de bio-industrie, femicide. Maar er zijn ook problemen die zich veel stiller ontwikkelen. Het gebruik van porno is daar mogelijk één van.

Nu denk je misschien: niet direct een onderwerp voor een kinderboekenwebsite. Toch is juist het mooie van boeken dat alles bespreekbaar kan worden gemaakt. In een verhaal mag iets bestaan zonder dat het letterlijk gebeurt. Tegelijkertijd is de constante beschikbaarheid van prikkels, zoals seks, maar ook games en gokken op onze telefoon wel degelijk een risico. Het verstoort het beeld van hoe liefde en intimiteit werken en beïnvloedt onze dopaminehuishouding. Maar goed, ik dwaal af. Er is nu een boek verschenen over porno en hoe je daarvan los kunt komen. Gesnapt

In Gesnapt lijkt Ties zijn leven prima op orde te hebben. Hij zit in een grappige klas, haalt samen met zijn vrienden streken uit en is tot over zijn oren verliefd op Isa, de knapste meid van school. Wanneer hij moet nablijven omdat er plotseling seksgeluiden uit zijn telefoon klinken (die hij überhaupt niet mee mocht nemen) krijgt hij straf. Samen met Isa moet hij een dag buiten de klas werken, in het kantoortje van de directeur. Als daar de vonk bijna overslaat, komen er allerlei spanningen en vragen naar boven. Het voelt echt en intens, maar ondertussen heeft Ties online gesprekken met vrouwen over zijn wildste fantasieën. Hij wil dolgraag een relatie met Isa, maar weet eigenlijk niet hoe dat werkt.

Gesnapt is een confronterende Kluitman Novelle, geschreven door debuterend auteur Chantal Traas. Het verhaal focust sterk op Ties en zijn problematische relatie met porno en de gevolgen daarvan. Zelf denk ik dat dit een stilzwijgend probleem is in Nederland. Berichten over jongeren die minder uitgaan of minder echt contact maken, zouden hier deels hun oorsprong in kunnen vinden. Seks is altijd beschikbaar - je hebt er geen ander meer voor nodig. Ook het verschil tussen porno en echte intimiteit vervaagt, en juist daar wordt weinig over gesproken. Dit boek draagt bij aan die noodzakelijke dialoog.

Het boek is geen YA vol actie, geweld of grote schrikmomenten. Toch blijft het spannend, zeker wanneer er iets gebeurt dat Ties’ leven echt op zijn kop zet. De stijl is vlot en compact. Sommige elementen die later terugkomen, worden relatief luchtig geïntroduceerd. Ook ligt de nadruk van het verhaal minder op een groots plot en meer op het laten zien welke stappen je kunt zetten om uit een verslaving te komen.

Daarmee staat de voorlichtende kant duidelijk centraal. Het verhaal is boeiend, maar bereikt niet helemaal het emotionele kookpunt dat het misschien had kunnen hebben. Dat vind ik persoonlijk jammer, omdat ik graag verhalen lees die me volledig meeslepen. Tegelijkertijd had Chantal Traas natuurlijk wel de beperkingen van het spektakel van het YA-genre en de korte vorm van een novelle.

Al met al is Gesnapt een waardevol boek dat bewustwording creëert rondom verslaving en de gevolgen daarvan,  zeker voor jongeren die hier zelf mee te maken hebben (of krijgen). Misschien niet het meest meeslepende verhaal, maar wel een belangrijk en nodig boek.