Zelf ben ik maar één keer op Texel geweest. Tijdens die trip had ik een vriend bij me die geen moment naliet te benadrukken hoe veel mooier, rustiger en indrukwekkender Terschelling wel niet zou zijn. Als fervent wandelaar vond ik Texel juist al ingenieus, uniek en prachtig. Toch begon die vergelijking me steeds meer te irriteren: we waren hier - konden we niet gewoon van Texel genieten? Dat gevoel bleef hangen, tot ik Duinwachters van Maartje Kouwen las. Zij creëert een eigen, ultiem Waddeneiland dat al mijn eerdere vergelijkingen in één klap overbodig maakte. Wat daar allemaal gebeurt, liet mijn wandel- én leeshart sneller kloppen.

Hoofdpersoon Tibe moet de hele zomer bij zijn opa en oma doorbrengen op een Waddeneiland. Voor hem klinkt dat allesbehalve aantrekkelijk: opa is alleen bezig met vogels spotten en oma staat de hele dag jam te maken. Op de eerste dag gaat Tibe met tegenzin met zijn opa mee de duinen in, waar hij kennismaakt met de scholeksters. Elke vogel blijkt een eigen code te hebben, en langzaam maar zeker wordt zijn nieuwsgierigheid gewekt. Wanneer Tibe de volgende dag alleen op pad gaat, stuit hij op iets wat er duidelijk niet thuishoort: een auto midden in de duinen. Als hij dit aan zijn grootouders vertelt, slaat de sfeer abrupt om. Opa trekt wit weg en begint direct telefoontjes te plegen. Er is duidelijk meer aan de hand dan Tibe vermoedt.

Duinwachters is het eerste fictieverhaal van Maartje Kouwen. Eerder schreef zij informatieve boeken, zoals Wildzoekers in het bos en Wildzoekers op het strand. Die kennis van natuur en landschap weet ze hier op overtuigende wijze te verweven met een spannend verhaal. Samen met zijn nieuwe vriendin Elfi start Tibe een onderzoek dat laat zien dat ook kinderen daadwerkelijk verschil kunnen maken.

Bij dat onderzoek betrekt hij onder meer een ervaren onderzoeksjournaliste en zijn opa, al heeft hij niet alles met iedereen gedeeld. Gaandeweg ontdekt Tibe namelijk waarom zijn opa zo fel reageert zodra het mysterie van de auto ter sprake komt. Juist die persoonlijke laag zorgt ervoor dat het verhaal blijft boeien.

Toen ik aan het boek begon, was ik eerlijk gezegd wat sceptisch. Er zijn duidelijke parallellen met andere natuurmysteries, zoals Twitch en Ronnie de Roerdomp. Toch weet Kouwen zich te onderscheiden door minder te focussen op het klassieke ‘whodunnit’-element en juist meer aandacht te geven aan de schurk zelf. Al vrij snel wordt duidelijk wie de aanstichter is, en dat blijkt een sterke keuze.

Die aanpak geeft het verhaal vaart en overtuiging. Vooral de rol van de sneeuwuilen richting het einde (ja, daarvoor moet je echt zelf lezen) is bijzonder sterk uitgewerkt. Kouwen kiest hier voor een oplossing die volledig in het natuurlijke decor past. Het boek ademt bovendien liefde voor het eilandleven, misschien zelfs zo aanstekelijk dat je je afvraagt of eilandbewoners daar wel blij mee zijn. Straks wil iedereen nog op Vlieland wonen.

Ook het slot is opvallend. Net wanneer je denkt dat het verhaal afgerond is, volgen er nog enkele verrassende wendingen. Dat voelt fris en veelbelovend. Ik heb dan ook sterk het vermoeden dat dit niet het laatste avontuur op dit eiland is, en eerlijk gezegd kan ik daar nauwelijks op wachten.